نقش رستم شیراز؛ راهنمای کامل بازدید از آرامگاه شاهان - یک جهان یک راه

آرامگاه های باشکوه شاهان، نقش برجسته های تاریخی، سنگ نوشته های ارزشمند و بنای رازآلود کعبه زرتشت، هرکدام بخشی از اهمیت این مجموعه را نشان می دهند. اگر می خواهید بدانید نقش رستم کجاست، چگونه باید به آنجا بروید و پشت هر سنگ نگاره چه داستانی پنهان شده است، این راهنمای کامل را در مجله گردشگری خبرنگاران بخوانید.

نقش رستم شیراز کجاست؟

نقش رستم در استان فارس، شهرستان مرودشت و حوالی روستای زنگی آباد نهاده شده است. این محوطه باستانی در دامنه کوه حسین و در شمال تخت جمشید واقع شده است. اگرچه بسیاری از گردشگران آن را با نام نقش رستم شیراز می شناسند، این جاذبه در محدوده شهر شیراز نیست و از نظر تقسیمات جغرافیایی، یکی از مهم ترین جاهای دیدنی مرودشت محسوب می گردد.

مجموعه نقش رستم شیراز شامل چهار آرامگاه صخره ای منسوب به شاهان هخامنشی، چند نقش برجسته و کتیبه ساسانی، بقایای یک نقش ایلامی و بنای کعبه زرتشت است. آثار باقیمانده در این محوطه نشان می دهند که نقش رستم طی قرن ها جایگاه سیاسی، آیینی و یادمانی مهمی داشته است. نزدیکی آن به تخت جمشید و نقش رجب نیز باعث می گردد بتوانید بازدید از این سه جاذبه تاریخی را در یک برنامه یک روزه قرار دهید.

فاصله نقش رستم تا شیراز چند کیلومتر است؟

فاصله مرکز شهر شیراز تا نقش رستم با توجه به نقطه شروع و مسیر انتخابی، حدود 65 تا 70 کیلومتر است. پیمودن این مسیر با خودرو و در شرایط عادی نزدیک به یک ساعت تا یک ساعت و 15 دقیقه طول می کشد. اگر محل اقامت شما در شمال شیراز باشد، ممکن است مسافت و زمان کمتری در مسیر بمانید.

فاصله خط مستقیم نقش رستم تا تخت جمشید حدود 6 کیلومتر است؛ اما مسیر قابل تردد جاده ای میان دو مجموعه، بسته به مسیر مسیریاب، معمولا حدود 10 تا 12 کیلومتر خواهد بود. به همین علت می توانید ابتدا از تخت جمشید و نقش رجب دیدن کنید و سپس راهی نقش رستم شوید.

راه های دسترسی به نقش رستم شیراز

هیچ وسیله حمل ونقل ریلی یا شهری مستقیما وارد محوطه نقش رستم نمی گردد؛ بنابراین بخش خاتمهی مسیر را باید با خودرو شخصی، تاکسی، خودروی کرایه ای یا تورهای گردشگری طی کنید. اگر از شهر دیگری به استان فارس می روید، می توانید ابتدا با هواپیما، قطار یا اتوبوس به شیراز یا مرودشت برسید و سپس مسیر زمینی نقش رستم را ادامه دهید.

دسترسی به نقش رستم با خودرو شخصی

برای حرکت از شیراز، باید وارد مسیر شیراز به مرودشت شوید و راه را به سمت مجموعه دنیای تخت جمشید ادامه دهید. پس از رسیدن به محدوده مرودشت و تخت جمشید، تابلوهای راهنمای نقش رستم، مسیر منتهی به این محوطه را نشان می دهند. بهتر است پیش از حرکت، مقصد نقش رستم را در مسیریاب ثبت کنید؛ زیرا مسیر پیشنهادی ممکن است با توجه به محل شروع سفر متفاوت باشد.

اگر قصد دارید از چند جاذبه در یک روز دیدن کنید، ترتیب بازدید از نقش رجب، تخت جمشید و نقش رستم انتخاب مناسبی است. برای بازدید کامل از این سه محوطه، صبح زود از شیراز حرکت کنید و زمان کافی برای توقف در هر مجموعه در نظر بگیرید.

سفر هوایی و دسترسی از فرودگاه شیراز

اگر از شهری دور به استان فارس سفر می کنید، خرید بلیط هواپیما شیراز سریع ترین راه برای رسیدن به این منطقه است. پروازهای شیراز در فرودگاه بین المللی شهید دستغیب فرود می آیند و از آنجا باید مسیر را با خودرو ادامه دهید.

فاصله فرودگاه شیراز تا نقش رستم، با توجه به مسیر انتخابی، حدود 70 تا 80 کیلومتر است و طی کردن آن معمولا بین یک ساعت و 15 دقیقه تا یک ساعت و 30 دقیقه زمان می برد. تاکسی فرودگاه، تاکسی اینترنتی، خودروی کرایه ای و تورهای گردشگری از گزینه های ادامه مسیر هستند. اگر بار زیادی همراه دارید یا می خواهید از تخت جمشید و نقش رجب نیز بازدید کنید، رزرو خودرو برای رفت وبرگشت انتخاب راحت تری خواهد بود.

سفر با قطار و دسترسی از ایستگاه راه آهن شیراز

با تهیه بلیط قطار شیراز می توانید از شهرهای دارای مسیر ریلی به شیراز برسید. ایستگاه راه آهن شیراز در ورودی شمال غربی شهر نهاده شده است و از نظر موقعیت، نسبت به فرودگاه به مسیر مرودشت نزدیک تر است. پس از خروج از ایستگاه، می توانید با تاکسی یا خودروی کرایه ای به سمت مرودشت و نقش رستم حرکت کنید.

قطار مسافری مستقیمی از ایستگاه راه آهن شیراز تا محوطه نقش رستم وجود ندارد. حتی اگر مسیر ریلی از بخش هایی از محدوده مرودشت عبور کند، امکان پیاده شدن گردشگران در نزدیکی این جاذبه فراهم نیست. به همین علت باید تمام بخش خاتمهی مسیر را با وسیله نقلیه جاده ای طی کنید.

سفر با اتوبوس

مسافران شهرهایی که سرویس مستقیم به مرودشت دارند، می توانند با تهیه بلیط اتوبوس مرودشت ابتدا خود را به این شهر برسانند. پس از ورود به مرودشت، باید با تاکسی دربستی یا خودروی محلی راهی نقش رستم شوند. فاصله مرکز مرودشت تا این مجموعه حدود 15 تا 20 کیلومتر است و مسیر در شرایط عادی نزدیک به 20 تا 30 دقیقه طول می کشد.

اگر از شهر مبدا سرویس مستقیم به مرودشت پیدا نکردید، اتوبوس شیراز گزینه جایگزین است. در این حالت پس از رسیدن به خاتمهه مسافربری شیراز، می توانید تاکسی بین شهری یا خودروی اینترنتی بگیرید. پیش از انتخاب اتوبوس، ساعت رسیدن به مقصد را با ساعت بازدید مجموعه هماهنگ کنید تا پیش از خاتمه بلیط فروشی به نقش رستم برسید.

آیا می توان با مترو شیراز به نقش رستم رفت؟

خیر، مترو شیراز تا نقش رستم امتداد ندارد. خطوط مترو فقط بخشی از جابه جایی داخل شهر شیراز را پوشش می دهند و ایستگاهی در مرودشت، تخت جمشید یا نزدیکی نقش رستم ندارند. بنابراین حتی اگر برای رسیدن به بخش شمالی شیراز از مترو بهره ببرید، برای ادامه مسیر به مرودشت و محوطه تاریخی نقش رستم به تاکسی، خودرو شخصی یا تور گردشگری احتیاج خواهید داشت.

تاریخچه نقش رستم شیراز؛ سه دوره تاریخی روی یک صخره

اینجا تاریخ را نه پشت ویترین موزه، بلکه روی دیواره ای بزرگ و زیر نور آفتاب می بینید. در نقش رستم، هر بخش از صخره به دوره ای متفاوت تعلق دارد؛ رد کم رنگ ایلامیان، آرامگاه های باشکوه هخامنشی و نقش برجسته هایی که پادشاهان ساسانی برای ثبت قدرت و پیروزی های خود تراشیده اند. همین پیوستگی تاریخی، بازدید از این محوطه را به سفری چند هزار ساله تبدیل می نماید.

نخستین نشانه ها؛ یادگاری محوشده از دوره ایلامی

قدیمی ترین اثر شناخته شده نقش رستم، نقش برجسته ای منتسب به دوره ایلامی است. بخش زیادی از این نگاره در دوره ساسانی و هنگام ایجاد نقش بهرام دوم از میان رفت؛ بااین حال، بقایای دو پیکره از نقش قدیمی هنوز قابل تشخیص است. این اثر نشان می دهد که کوه حسین، پیش از شکل گیری حکومت هخامنشی نیز برای ساکنان منطقه اهمیت داشته است.

هنگام بازدید، تشخیص این نقش کم رنگ در مقایسه با حجاری های بزرگ ساسانی ساده نیست. به همین علت، همراه داشتن راهنمای محوطه یا مشاهده نقشه آثار پیش از شروع بازدید یاری می نماید جزئیاتی را ببینید که ممکن است در نگاه اول از کنارشان عبور کنید.

دوره هخامنشی؛ شکل گیری آرامگاه شاهان

مهم ترین بخش معماری نقش رستم در دوره هخامنشی شکل گرفت. داریوش بزرگ فرمان داد آرامگاهش را در ارتفاع صخره بتراشند؛ بنایی که نمای آن به شکل صلیب طراحی شد و الگویی برای آرامگاه سه پادشاه پس از او نهاده شد. در ادامه، آرامگاه هایی منسوب به خشایارشا، اردشیر یکم و داریوش دوم نیز در کنار آرامگاه داریوش ساخته شدند.

بخش میانی نمای هر آرامگاه، ورودی یک کاخ هخامنشی را تداعی می نماید. در قسمت بالاتر، شاه مقابل آتشدان ایستاده و تخت او را نمایندگان ملت های زیر فرمان امپراتوری حمل می نمایند. بنابراین این آرامگاه ها فقط محل دفن نبودند؛ نمای بیرونی آن ها تصویری حساب شده از قدرت سیاسی، گستردگی قلمرو و جایگاه دینی پادشاه ارائه می کرد.

کعبه زرتشت نیز از آثار مهم هخامنشی این محوطه است. این بنای سنگی چهارگوش روبه روی آرامگاه ها نهاده شده است، اما پژوهشگران هنوز درباره کارکرد نخستین آن به نتیجه قطعی نرسیده اند. همین راز حل نشده، کعبه زرتشت را به یکی از دیدنیی ترین بخش های مجموعه تبدیل نموده است.

دوره ساسانی؛ صخره ای برای نمایش قدرت

چند قرن پس از سقوط هخامنشیان، پادشاهان ساسانی دوباره به این محوطه بازگشتند. انتخاب نقش رستم اتفاقی نبود؛ ساسانیان با ایجاد تصاویر سلطنتی در کنار آرامگاه فرمانروایان هخامنشی، می خواستند خود را وارثان شکوه ایران باستان نشان دهند.

در پایین آرامگاه ها می توانید صحنه هایی از تاج گذاری، نبرد و پیروزی شاهان ساسانی را ببینید. مشهورترین آن ها نقش پیروزی شاپور اول است؛ جایی که شاه ساسانی سوار بر اسب دیده می گردد و امپراتوران رومی در برابر او نهاده شده اند. نقش تاج گذاری اردشیر بابکان، مجلس بهرام دوم، نقش نرسی و صحنه نبرد هرمز دوم از دیگر آثار این دوره هستند.

اگرچه عبارت نقش رستم در شیراز میان گردشگران رایج است، این مجموعه در شهرستان مرودشت نهاده شده است. ایستادن مقابل این دیواره سنگی فرصت کم نظیری است تا تحولات هنر و اندیشه سیاسی ایران را از دوره ایلامی تا خاتمه عصر ساسانی در یک قاب ببینید.

از کاوش های باستان شناسی تا شناخت امروز

نقش رستم از قرن ها پیش برای مسافران و پژوهشگران شناخته شده بود، اما آنالیز های علمی و کاوش های باستان شناسی در دوره معاصر، اطلاعات دقیق تری از ساختار آرامگاه ها، کتیبه ها و بناهای اطراف آن فراهم کرد. در دهه 1930 میلادی (دهه 1310 شمسی)، گروه های باستان شناسی بخش هایی از محوطه را کاوش کردند و پایه کامل کعبه زرتشت، بقایای ساختمان ها، حصار ساسانی و آب انبار سنگی را مورد آنالیز قرار دادند.

امروز نیز پژوهش، حفاظت و بازسازی آثار نقش رستم ادامه دارد. فرسایش طبیعی صخره، بارندگی و تغییرات محیطی باعث شده اند حفاظت از سنگ نگاره ها اهمیت زیادی پیدا کند. به همین علت، هنگام بازدید باید از لمس آثار، عبور از محدوده های حفاظت شده یا تکیه دادن به سنگ ها خودداری کنید.

نقش رستم با چه هدفی ساخته شد؟

نقش رستم یک مجموعه تاریخی است که آثار آن طی چند دوره و با اهداف متفاوت شکل گرفته اند؛ بنابراین نمی توان هدف واحدی برای ساخت تمام بخش های آن در نظر گرفت. آرامگاه ها، کعبه زرتشت و نقش برجسته های ساسانی هرکدام کارکرد متفاوتی داشته اند.

آرامگاه هایی برای پادشاهان هخامنشی

چهار آرامگاه صخره ای این مجموعه برای دفن پادشاهان هخامنشی و احتمالا تعدادی از اعضای خاندان سلطنتی ساخته شدند. قرارگرفتن ورودی آرامگاه ها در ارتفاع زیاد، فضای تدفین را از سطح زمین جدا می کرد. درون هر آرامگاه نیز اتاق ها و جایگاه هایی سنگی برای قرارگرفتن پیکرها یا تابوت ها ایجاد شده بود.

نمای بیرونی آرامگاه ها فقط جنبه تزیینی نداشت. نمایش شاه مقابل آتشدان و حضور نمایندگان ملت های امپراتوری، قدرت زمینی پادشاه و پیوند او با باورهای دینی را به تصویر می کشید. به این ترتیب، آرامگاه پس از مرگ شاه نیز پیغام اقتدار او را حفظ می کرد.

سنگ نگاره هایی برای ثبت تاج گذاری و پیروزی

ساسانیان از صخره های نقش رستم برای ثبت رویدادهای مهم سلطنتی استفاده کردند. تصاویر تاج گذاری، نبرد و پیروزی های نظامی، علاوه بر روایت یک اتفاق تاریخی، ابزار نمایش مشروعیت پادشاه نیز بودند. شاهان ساسانی این آثار را در مکانی ایجاد کردند که پیش تر با فرمانروایان هخامنشی پیوند داشت و از اعتبار تاریخی برخوردار بود.

راز کعبه زرتشت

کارکرد اصلی کعبه زرتشت هنوز معین نیست. پژوهشگران فرضیه هایی مانند محل نگهداری اسناد، اشیای سلطنتی یا استفاده آیینی را مطرح نموده اند؛ اما شواهد موجود برای تایید قطعی یکی از این نظریه ها کافی نیست. بعلاوه ساختار بسته بنا و نبود تهویه مناسب، فرضیه آتشکده بودن آن را با تردید جدی روبه رو می نماید. پس بهتر است هنگام بازدید، کعبه زرتشت را بنایی هخامنشی با کارکرد ناشناخته بدانیم، نه آتشکده ای که هویت آن اثبات شده باشد.

اجساد پادشاهان نقش رستم چه سرنوشتی پیدا کردند؟

پشت نمای باشکوه آرامگاه های نقش رستم، فضاهایی ساده و بدون تزیین قرار دارند. راهروی داخلی به اتاق های تدفین می رسد و در کف این اتاق ها، حفره های سنگی برای قرارگرفتن پیکر یا تابوت ساخته شده است. پس از انجام مراسم تدفین، این جایگاه ها با تخته سنگ های یکپارچه بسته می شدند.

امروز هیچ پیکر، تابوت سالم یا مجموعه کامل اشیای تدفینی در آرامگاه ها باقی نمانده است. بااین حال، شواهد موجود نمی توانند زمان و چگونگی ازبین رفتن محتویات هر آرامگاه را با قطعیت معین نمایند. محتمل است آرامگاه ها در دوره های بعد گگردده و غارت شده باشند، اما جزئیات این اتفاق و سرنوشت دقیق بقایا روشن نیست.

نکته مهم دیگر این است که تنها آرامگاه داریوش بزرگ به واسطه کتیبه هایش با قطعیت شناسایی شده است. سه آرامگاه دیگر براساس ترتیب تاریخی، ویژگی های معماری و مطالعات تطبیقی به خشایارشا، اردشیر یکم و داریوش دوم نسبت داده می شوند. بنابراین روایت هایی که از کشف مومیایی شاهان، گنجینه دست نخورده یا محل نگهداری بقایای آنان سخن می گویند، پشتوانه باستان شناختی قابل اتکایی ندارند.

شاید اتاق های آرامگاه امروز خالی باشند، اما دیدنی ورودی هایی که در ارتفاع صخره نهاده شده اند، یکی از تاثیرگذارترین لحظات بازدید است؛ به خصوص وقتی ابعاد آن ها را با پیکره کوچک بازدیدنمایندگان در پای کوه مقایسه می کنید.

چرا این مجموعه نقش رستم نام دارد؟

نام نقش رستم به معنای تصویر یا نگاره رستم است، اما برخلاف تصور اولیه، هیچ کدام از سنگ نگاره های این محوطه رستم شاهنامه را نشان نمی دهند. این نام در دوره های متاخر و زمانی رواج پیدا کرد که هویت واقعی شاهان و شخصیت های نقش برجسته ها برای مردم محلی شناخته شده نبود.

پیکره های بزرگ، اسب ها، صحنه های نبرد و تصویر پادشاهان پیروز، یادآور داستان های پهلوانی بودند. مردم نیز این تصاویر را به رستم، مشهورترین پهلوان روایت های حماسی ایران، نسبت دادند و محوطه به نام نقش رستم شناخته شد. نام هایی مانند نقش رجب و تخت جمشید نیز نمونه هایی از نام گذاری آثار باستانی براساس برداشت مردم در دوره های بعد هستند.

امروز می دانیم شخصیت های روی صخره، شاهان ساسانی و رقیبان یا همراهان آن ها هستند؛ اما نام نقش رستم همچنان به جای مانده و به بخشی از هویت این محوطه تبدیل شده است. دانستن این تفاوت، بازدید را مجذوب کننده تر می نماید: نام مجموعه شما را به دنیا شاهنامه می برد، درحالی که تصاویر روی صخره داستان واقعی پادشاهان ایران باستان را روایت می نمایند.

بخش های مختلف نقش رستم مرودشت

در سفر به مرودشت، نقش رستم مانند یک موزه روباز مقابل شما قرار می گیرد؛ با این تفاوت که آثار آن داخل تالار و ویترین نیستند و باید برای دیدنشان به صخره ای بزرگ نگاه کنید. در ارتفاع کوه، چهار آرامگاه هخامنشی با نمای صلیبی دیده می شوند و پایین آن ها، شاهان ساسانی در صحنه های تاج گذاری، نبرد و پیروزی حضور دارند. کتیبه های چندزبانه نیز نام پادشاهان، سرزمین های زیر فرمان و بخشی از رویدادهای سیاسی آن دوران را ثبت نموده اند.

کعبه زرتشت، بنای سنگی مستقلی است که روبه روی صخره نهاده شده است و هنوز درباره کارکرد اصلی آن اتفاق نظر کاملی وجود ندارد. برای آنکه هنگام بازدید هیچ کدام از جزئیات مهم را از دست ندهید، مجموعه را در چهار بخش آرامگاه ها، نقش برجسته ها، کتیبه ها و کعبه زرتشت آنالیز کنید.

آرامگاه های نقش رستم؛ محل دفن شاهان هخامنشی

نخستین چیزی که پس از ورود به محوطه توجه شما را جلب می نماید، چهار نمای صلیبی شکل بزرگی است که در ارتفاع صخره تراشیده شده اند. ورودی آرامگاه ها چندین متر بالاتر از سطح زمین نهاده شده است و بازدیدنمایندگان نمی توانند وارد اتاق های تدفین شوند؛ بااین حال، نمای بیرونی آن ها اطلاعات فراوانی درباره معماری، باورها و ساختار سیاسی دوره هخامنشی در اختیار ما قرار می دهد.

در بخش میانی هر آرامگاه، نمای کاخی با چهار ستون دیده می گردد. قسمت بالاتر به صحنه ای آیینی اختصاص دارد که در آن، پادشاه مقابل آتشدانی روشن ایستاده است. زیر پای او تختی نهاده شده است که نمایندگان ملت های مختلف امپراتوری آن را حمل می نمایند. این ترکیب فقط محل دفن شاه را معین نمی کرد؛ بلکه تصویری از قدرت فرمانروا، وسعت قلمرو و پیوند او با باورهای دینی هخامنشیان بود.

فضای داخلی آرامگاه ها در مقایسه با نمای بیرونی بسیار ساده طراحی شده است. پشت ورودی، راهرویی نهاده شده است که به اتاق های تدفین می رسد. درون این اتاق ها، حفره هایی سنگی برای قرارگرفتن پیکر یا تابوت شاه و احتمالا اعضای خاندان سلطنتی ساخته شده بود.

آرامگاه داریوش بزرگ؛ تنها آرامگاه با هویت قطعی

آرامگاه داریوش اول مهم ترین و دقیق ترین نمونه در میان چهار آرامگاه نقش رستم است. وجود کتیبه های میخی، انتساب این آرامگاه به داریوش بزرگ را قطعی می نماید؛ درحالی که هویت سه آرامگاه دیگر براساس مطالعات تاریخی و مقایسه معماری معین شده است.

روی نمای آرامگاه، داریوش مقابل آتشدان ایستاده و تخت شاهی او را پیکره های نماینده ملت های امپراتوری حمل می نمایند. یکی از کتیبه ها سرزمین های زیر فرمان داریوش را معرفی می نماید و کتیبه دیگر از ویژگی های پادشاه، عدالت، توانایی فرمانروایی و اصولی سخن می گوید که او برای اداره قلمرو خود مهم می دانست.

هنگام بازدید، چند قدم از صخره فاصله بگیرید تا بتوانید ترکیب کامل آرامگاه را ببینید. سپس با دقت بیشتری به پیکره های کوچک زیر تخت نگاه کنید؛ تفاوت پوشش و آرایش هر پیکره، هویت یکی از ملت های قلمرو هخامنشی را نشان می دهد.

آرامگاه خشایارشا؛ ادامه الگوی داریوش

آرامگاه واقع در سمت راست آرامگاه داریوش به خشایارشا، فرزند و جانشین او، نسبت داده می گردد. این آرامگاه کتیبه ای ندارد که نام صاحب آن را به طور مستقیم اعلام کند؛ به همین علت، پژوهشگران با آنالیز ترتیب پادشاهان، موقعیت آرامگاه و شباهت های معماری، آن را متعلق به خشایارشا می دانند.

نمای آرامگاه خشایارشا نیز از الگوی آرامگاه داریوش پیروی می نماید: ورودی شبیه نمای کاخ، تختی بر دوش نمایندگان ملت ها و پادشاهی که مقابل آتشدان ایستاده است. مقایسه دو آرامگاه کنار یکدیگر نشان می دهد چگونه طرحی که برای داریوش ساخته شد، به الگوی آرامگاه های سلطنتی بعدی تبدیل شد.

آرامگاه اردشیر یکم؛ پادشاهی بر فراز صخره

آرامگاه دیگری که در سمت چپ آرامگاه داریوش نهاده شده است، به اردشیر یکم نسبت داده می گردد. این آرامگاه نیز نمای صلیبی، ورودی مرکزی و صحنه آیینی بالای آرامگاه را تکرار می نماید. اگرچه در نگاه اول چهار آرامگاه بسیار شبیه به یکدیگر هستند، تفاوت در ظرافت حجاری، تناسب اجزا و مقدار فرسایش آن ها با کمی دقت معین می گردد.

زیر این بخش از صخره، چند نقش برجسته ساسانی نهاده شده است. کنار هم قرارگرفتن آرامگاه هخامنشی و صحنه های نبرد ساسانی، یکی از مجذوب کننده ترین قاب های نقش رستم را می سازد و نشان می دهد این مکان قرن ها پس از هخامنشیان نیز اهمیت سیاسی خود را حفظ نموده بود.

آرامگاه داریوش دوم؛ نزدیک ترین آرامگاه به کعبه زرتشت

غربی ترین آرامگاه مجموعه به داریوش دوم نسبت داده می گردد. این آرامگاه در نزدیکی کعبه زرتشت نهاده شده است و اگر مقابل بنای سنگی بایستید، می توانید ارتباط ملاقاتی آن با دیواره آرامگاه ها را بهتر درک کنید.

طرح نمای آرامگاه داریوش دوم نیز مشابه آرامگاه های دیگر است؛ اما اجرای بخش هایی از آن ظرافت نمونه داریوش بزرگ را ندارد. نبود کتیبه نام دار باعث شده است انتساب آن براساس جایگاه آرامگاه در مجموعه، توالی تاریخی شاهان و مقایسه های معماری انجام گردد. برای دیدن تمام چهار آرامگاه در یک قاب، بخش مرکزی محوطه و محدوده روبه روی کعبه زرتشت زاویه مناسبی دارد.

نقش برجسته ها و کتیبه های نقش رستم شیراز

مجذوب کنندهیت نقش رستم فقط به آرامگاه های هخامنشی محدود نمی گردد. کافی است نگاهتان را از ارتفاع صخره به بخش های پایین تر بیاورید تا با مجموعه ای از نقش برجسته های ساسانی روبه رو شوید؛ تصاویری که پادشاهان را هنگام دریافت نشان فرمانروایی، پیروزی بر دشمنان یا حضور در میدان نبرد نشان می دهند.

این آثار را نباید با کتیبه ها یکسان دانست. نقش برجسته، روایت را با پیکره ها و نمادهای تصویری منتقل می نماید؛ درحالی که کتیبه، متن نوشته شده ای است که ممکن است کنار یک نقش یا روی بنایی مانند کعبه زرتشت حک شده باشد. برخی آثار نقش رستم فقط تصویر دارند و تعدادی نیز تصویر و نوشته را در کنار هم حفظ نموده اند.

راهنمای سریع آثار مهم نقش رستم

نقش ایلامی؛ اثری که زیر یک تصویر ساسانی پنهان شد

قدیمی ترین نقش برجسته محوطه به دوره ایلامی نسبت داده می گردد. بخش عمده این تصویر در دوره ساسانی، هنگام ایجاد نقش بهرام دوم، تراشیده و جایگزین شد. امروز تنها بقایای دو پیکره در دو سوی نقش جدیدتر دیده می شوند.

این نگاره نسبت به حجاری های ساسانی بسیار کم رنگ است و ممکن است در نگاه اول متوجه آن نشوید. برای پیداکردنش ابتدا نقش بهرام دوم را پیدا کنید و سپس به دو طرف آن نگاه بیندازید. دیدن بقایای یک اثر قدیمی در اطراف تصویری جدیدتر، به خوبی نشان می دهد که چگونه نسل های مختلف از یک دیواره سنگی برای ثبت روایت خود استفاده نموده اند.

تاج گذاری اردشیر بابکان؛ شروع فرمانروایی ساسانیان

در نقش تاج گذاری اردشیر بابکان، بنیان گذار حکومت ساسانی و اهورامزدا سوار بر اسب مقابل یکدیگر نهاده شده اند. اهورامزدا حلقه ای را به اردشیر می دهد که نماد اعطای فرمانروایی و مشروعیت سلطنت است.

زیر پای اسب اردشیر، پیکره اردوان پنجم، آخرین شاه اشکانی، دیده می گردد و زیر پای اسب اهورامزدا نیز پیکره ای نمادین نهاده شده است که معمولا اهریمن دانسته می گردد. این جزئیات، پیروزی سیاسی اردشیر و غلبه نظم موردنظر ساسانی بر دشمن را در یک قاب نمایش می دهند.

تناسب اسب ها، حالت لباس ها و روبان هایی که در پشت سر شخصیت ها حرکت می نمایند، این نقش را به یکی از چشمگیرترین حجاری های مجموعه تبدیل نموده اند. بهتر است آن را از روبه رو ببینید تا تقارن میان دو سوار و مفهوم انتقال قدرت بهتر معین گردد.

پیروزی شاپور اول؛ امپراتوران روم مقابل شاه ایران

مشهورترین نقش برجسته نقش رستم به شاپور اول تعلق دارد. در این تصویر، شاپور سوار بر اسب ایستاده و سه شخصیت رومی در برابر او دیده می شوند. این صحنه به نبردهای شاپور با امپراتوری روم و پیروزی های کم سابقه او اشاره دارد.

شخصیت ایستاده ای که شاپور مچ دستش را گرفته، معمولا والرین، امپراتور اسیرشده روم، معرفی می گردد. مرد زانو زده را فیلیپ عرب می دانند که برای برقراری صلح و پرداخت غرامت با شاپور مذاکره کرد. پیکره افتاده زیر پای اسب نیز اغلب به گوردیان سوم نسبت داده می گردد؛ هرچند درباره شناسایی و تفسیر دقیق تمام شخصیت ها میان پژوهشگران اختلاف نظرهایی وجود دارد.

برای دیدن روایت اثر، فقط به چهره ها نگاه نکنید. حالت ایستادن شاپور، مقدار بزرگ تر پادشاه، شرایط بدن شخصیت زانو زده و جایگاه امپراتوران رومی، همگی برای نمایش رجحان شاه ساسانی طراحی شده اند.

بهرام دوم و درباریان؛ یک قاب سلطنتی روی سنگ

نقش بهرام دوم با صحنه های نبرد تفاوت دارد. در مرکز تصویر، شاه به صورت تمام رخ دیده می گردد و اعضای خاندان سلطنتی و درباریان در دو سوی او نهاده شده اند. تفاوت در پوشش سر، زیورآلات و حالت چهره ها، جایگاه هر شخصیت را معین می نماید.

اهمیت این اثر فقط در نمایش شاه نیست؛ بلکه ترکیب آن اطلاعاتی درباره ساختار دربار و شیوه بازنمایی اعضای خاندان سلطنتی ارائه می دهد. بقایای نقش قدیمی ایلامی نیز در دو سوی همین حجاری دیده می شوند؛ بنابراین با دیدنی یک بخش از صخره، هم زمان با دو دوره تاریخی روبه رو خواهید شد.

نقش نرسی؛ حلقه ای که نشانه قدرت بود

در نقش نرسی، پادشاه ساسانی دست خود را برای دریافت حلقه فرمانروایی به سوی بانویی بلند نموده است. این بانو معمولا آناهیتا، ایزدبانوی آب ها، دانسته می گردد؛ اما درباره هویت دقیق او دیدگاه های متفاوتی وجود دارد. چند پیکره دیگر نیز در کنار شخصیت های اصلی دیده می شوند.

به حالت دست ها، حلقه میان دو شخصیت و مقدار متفاوت پیکره ها دقت کنید. هنرمند ساسانی با همین نشانه ها، اهمیت پادشاه و لحظه اعطای قدرت را بدون احتیاج به روایت نوشتاری منتقل نموده است.

نبرد هرمز دوم؛ لحظه برخورد دو سوار

نقش هرمز دوم یکی از پویاترین صحنه های نقش رستم است. پادشاه ساسانی سوار بر اسب به دشمن حمله نموده و با نیزه او را از اسب پایین می اندازد. حرکت اسب ها، نیزه بلند و حالت بدن جنگجوی شکست خورده، برخلاف آرامش نقش های تاج گذاری، هیجان میدان نبرد را منتقل می نمایند.

این تصویر فقط گزارشی از یک نبرد نیست؛ پادشاه را جنگجویی شکست ناپذیر نشان می دهد. برای دیدنی جزئیات، به تاج هرمز دوم توجه کنید؛ شکل تاج در هنر ساسانی یکی از نشانه های تشخیص پادشاهان مختلف است.

کتیبه های داریوش؛ صدای پادشاه پس از 25 قرن

روی آرامگاه داریوش بزرگ دو کتیبه مهم دیده می گردد که با نام های پژوهشی DNa و DNb شناخته می شوند. کتیبه نخست، داریوش را معرفی می نماید و لیستی از ملت ها و سرزمین های زیر فرمان او ارائه می دهد. این متن با پیکره های حامل تخت ارتباط دارد و نشان می دهد هر پیکره نماینده کدام بخش از امپراتوری است.

کتیبه دوم تصویری شخصی تر از داریوش ارائه می دهد. شاه درباره عدالت، توانایی های خود، کنترل خشم، پاداش دادن به افراد درستکار و مجازات خطاکاران سخن می گوید. این نوشته ها باعث شده اند آرامگاه داریوش فقط یک بنای تدفینی نباشد؛ بلکه سندی درباره نگاه او به فرمانروایی و اداره یک امپراتوری بزرگ نیز محسوب گردد.

کتیبه کرتیر؛ روایت یک موبد قدرتمند

کرتیر یکی از بانفوذترین موبدان دوره ساسانی بود و کتیبه او در کنار نقش پیروزی شاپور اول نهاده شده است. در این نوشته، کرتیر از جایگاه دینی، فعالیت ها و توسعه نفوذ خود در دوره چند پادشاه ساسانی سخن می گوید.

قرارگرفتن این کتیبه کنار تصویر یکی از بزرگ ترین پیروزی های نظامی ساسانیان نشان می دهد که قدرت سیاسی و جایگاه دینی در این دوره ارتباط نزدیکی داشتند. نوشته برای بازدیدنماینده عادی به راحتی خوانده نمی گردد، اما دانستن محل و محتوای آن یاری می نماید نقش رستم را فقط مجموعه ای از تصاویر زیبا نبینید؛ هر خط حک شده روی این صخره، بخشی از روایت قدرت در ایران باستان است.

کعبه زرتشت نقش رستم؛ بنایی که هنوز راز خود را فاش ننموده است

در میان آرامگاه های بزرگ و نقش برجسته های پرجزئیات، بنایی چهارگوش و سنگی توجه بازدیدنمایندگان را جلب می نماید. کعبه زرتشت روبه روی دیواره نقش رستم و در نزدیکی آرامگاه منسوب به داریوش دوم نهاده شده است. برخلاف آثار تراشیده شده در صخره، این بنا به صورت مستقل و با قطعات بزرگ سنگ آهک ساخته شده است.

کعبه زرتشت حدود 12 متر ارتفاع دارد و با احتساب سکوی سه پله ای زیر آن، ارتفاع بنا به حدود 14 متر می رسد. پلکانی سنگی در ضلع شمالی، به تنها ورودی ساختمان منتهی می گردد؛ ورودی کوچکی که در ارتفاع نهاده شده است و به اتاقی تقریبا مربع شکل راه پیدا می نماید. پنجره های تیره رنگ روی دیواره ها واقعی نیستند و فقط برای شکل دادن به نمای بیرونی ساخته شده اند. نبود پنجره و نورگیر، فضای داخلی بنا را کاملا بسته نگه می داشته است.

چرا کعبه زرتشت اهمیت دارد؟

قدمت این بنا به اوایل دوره داریوش بزرگ و حدود 500 سال پیش از میلاد نسبت داده می گردد. بااین حال، اهمیت کعبه زرتشت فقط به معماری هخامنشی آن محدود نیست. چند قرن بعد، ساسانیان دیواره های ساختمان را برای ثبت کتیبه های مهم خود انتخاب کردند.

روی سه ضلع بنا، کتیبه شاپور اول به سه زبان فارسی میانه، پارتی و یونانی حک شده است. این سنگ نوشته، قلمرو شاپور، رویدادهای دوران فرمانروایی او و جنگ های ایران و روم را توضیح می دهد. کرتیر، موبد قدرتمند ساسانی، نیز کتیبه ای در بخش پایین یکی از نوشته های شاپور برجای گذاشته و در آن از فعالیت ها و جایگاه دینی خود سخن گفته است. این نوشته ها کعبه زرتشت را به یکی از منابع مهم شناخت تاریخ سیاسی و دینی دوره ساسانی تبدیل نموده اند.

کعبه زرتشت چه کاربردی داشته است؟

نام کعبه زرتشت متعلق به دوره ساخت بنا نیست و در دوره های متاخر رواج پیدا نموده است. کارکرد اصلی ساختمان نیز هنوز با قطعیت معین نشده و چند فرضیه درباره آن مطرح است:

• محل نگهداری اسناد و نوشته های مهم؛
• خزانه ای برای اشیا و نشان های سلطنتی؛
• بنایی مرتبط با مراسم تاج گذاری؛
• ساختمان آیینی یا یادمانی؛
• آرامگاه یا محل نگهداری بقایای تدفینی.

فرضیه آتشکده بودن بنا اعتبار کمتری دارد؛ زیرا فضای داخلی آن فاقد تهویه مناسب برای روشن نگه داشتن آتش است. بعلاوه شواهد قطعی برای تایید آرامگاه بودن ساختمان پیدا نشده است. همین پاسخ ندادن به یک سوال ساده، یعنی این بنا دقیقا برای چه ساخته شده است؟، کعبه زرتشت را به رازآلودترین بخش نقش رستم تبدیل می نماید.

هنگام بازدید، روبه روی ضلع شمالی بایستید تا پلکان، ورودی مرتفع و تناسب بنا را بهتر ببینید. سپس اطراف ساختمان حرکت کنید تا محل کتیبه های ساسانی و تفاوت رنگ سنگ های روشن و تیره نمای آن معین گردد.

برترین زمان بازدید از نقش رستم

بهار و پاییز برترین فصل های بازدید از نقش رستم هستند؛ زیرا در این دو فصل می توان زمان بیشتری را بدون تحمل گرمای شدید تابستان در محوطه سپری کرد. بخش زیادی از مسیر بازدید در فضای باز نهاده شده است و سایه محدودی در پای صخره دیده می گردد؛ بنابراین انتخاب فصل و ساعت مناسب، تاثیر زیادی بر کیفیت بازدید دارد.

بهار؛ طبیعت سبز در کنار صخره های تاریخی

در فروردین و اردیبهشت، دشت مرودشت سرسبزتر است و هوای معتدل تری دارد. این ترکیب، منظره آرامگاه های هخامنشی را دیدنیی تر می نماید و شرایط مناسبی برای عکاسی فراهم می آورد. تعطیلات نوروز معمولا با افزایش تعداد گردشگران همراه است؛ بنابراین برای بازدید آرام تر، ساعات ابتدایی صبح یا روزهای پس از تعطیلات را انتخاب کنید.

تابستان؛ بازدید کوتاه در ساعت های خنک تر

تابستان های مرودشت گرم و آفتابی است و در میانه روز، تابش مستقیم خورشید می تواند بازدید را سخت کند. اگر در این فصل سفر می کنید، ابتدای ساعت فعالیت مجموعه را برای بازدید در نظر بگیرید. آب آشامیدنی، کلاه لبه دار، عینک آفتابی و ضدآفتاب همراه داشته باشید و کفشی بپوشید که برای حرکت روی زمین خاکی و بخش های ناهموار مناسب باشد.

پاییز؛ هوای ملایم و فرصتی مناسب برای تاریخ گردی

در هفته های ابتدایی پاییز، هوا معمولا از تابستان خنک تر است و می توان با آسودگی بیشتری جزئیات آرامگاه ها و سنگ نگاره ها را دیدن کرد. با نزدیک شدن به زمستان، صبح و عصر سردتر می گردد؛ بنابراین لباس چندلایه همراه داشته باشید. پاییز برای کسانی مناسب است که می خواهند از گرمای تابستان و شلوغی نوروز فاصله بگیرند.

زمستان؛ خلوت تر اما سرد و بارانی

زمستان مرودشت ممکن است سرد، بارانی یا همراه با وزش باد باشد. بارندگی نیز می تواند سطح برخی قسمت های محوطه را لغزنده کند. پیش از حرکت، پیش بینی هوا و بازبودن مجموعه را آنالیز کنید و کفش مناسب، لباس گرم و پوشش ضدآب همراه داشته باشید.

اگر قصد دارید برنامه نقش رستم شیراز تخت جمشید را در یک روز اجرا کنید، صبح را به تخت جمشید اختصاص دهید و پس از آن به نقش رجب و نقش رستم بروید. برای این برنامه دست کم پنج تا شش ساعت، بدون احتساب مسیر رفت وبرگشت از شیراز، در نظر بگیرید. ساعت بازدید ممکن است با تغییر فصل یا در مناسبت های رسمی تغییر کند؛ بنابراین پیش از سفر، زمان فعالیت هر مجموعه را جداگانه آنالیز کنید.

راهنمای بازدید از نقش رستم؛ چطور جزئیات را از دست ندهیم؟

برای بازدید معمولی از نقش رستم حدود 60 تا 90 دقیقه زمان کافی است. اگر به تاریخ و باستان شناسی علاقه دارید یا می خواهید کتیبه ها و نقش برجسته ها را دقیق تر آنالیز کنید، نزدیک به دو ساعت برای آن در نظر بگیرید. از تخت جمشید مستقیم وارد نقش رستم نشوید و برای هر محوطه زمان مستقلی اختصاص دهید؛ زیرا بازدید فشرده باعث می گردد بسیاری از جزئیات را نبینید.

مسیر پیشنهادی بازدید

برای دیدنی منظم آثار، این ترتیب را دنبال کنید:

1. ابتدا چند متر از صخره فاصله بگیرید و نمای کامل چهار آرامگاه را ببینید.
2. آرامگاه داریوش بزرگ و پیکره های حامل تخت شاهی را پیدا کنید.
3. نقش برجسته های ساسانی پایین صخره، به ویژه پیروزی شاپور اول و تاج گذاری اردشیر بابکان را آنالیز کنید.
4. مقابل کعبه زرتشت بایستید و پلکان، ورودی مرتفع و پنجره های تزیینی آن را ببینید.
5. در خاتمه، از زاویه ای دورتر ترکیب کعبه زرتشت و آرامگاه ها را دیدن و عکاسی کنید.

پیش از ورود چه وسایلی همراه داشته باشیم؟

• آب آشامیدنی، به خصوص در روزهای گرم
• کلاه، عینک آفتابی و ضدآفتاب
• کفش راحت با کفی مناسب
• لباس گرم یا بادگیر در پاییز و زمستان
• دوربین یا تلفن همراه با شارژ کافی
• دوربین دوچشمی برای دیدن جزئیات بالای آرامگاه ها

نکات مهم برای بچه ها و سالمندان

محوطه نقش رستم به پیاده روی سنگین یا صعود احتیاج ندارد، اما سطح زمین در همه بخش ها کاملا صاف نیست و سایه محدودی دارد. برای بازدید همراه سالمندان، ساعات خنک تر را انتخاب کنید و زمان هایی برای استراحت در نظر بگیرید. بچه ها نیز باید نزدیک همراهان خود بمانند و وارد محدوده های حفاظت شده نشوند. شرایط مسیر مناسب ویلچر بهتر است پیش از مراجعه از مسئولان مجموعه استعلام گردد.

برای حفاظت از آثار، به نقش برجسته ها و بناهای سنگی دست نزنید، روی قسمت های تاریخی ننشینید و از موانع حفاظتی عبور نکنید. عکاسی معمولی از محوطه امکان پذیر است، اما برای استفاده از تجهیزات حرفه ای یا تصویربرداری تجاری باید مقررات مجموعه را آنالیز کنید.

بسیاری از کتیبه ها از سطح زمین کوچک یا ناخوانا به نظر می رسند. استفاده از راهنمای محلی یا مطالعه نقشه آثار پیش از ورود یاری می نماید محل هر آرامگاه و نقش برجسته را سریع تر پیدا کنید و داستان پشت آن را بدانید. بعلاوه پیش از حرکت، ساعت فعالیت و احتمال تعطیلی مجموعه در مناسبت های رسمی یا شرایط نامساعد جوی را آنالیز کنید.

جاهای دیدنی اطراف نقش رستم؛ ادامه سفر در دل تاریخ فارس

بازدید از نقش رستم می تواند شروع یک برنامه مجذوب کننده برای کشف جاهای دیدنی اطراف شیراز باشد. فاصله کم این محوطه با نقش رجب، تخت جمشید و شهر باستانی استخر به شما اجازه می دهد چند دوره از تاریخ ایران را در یک روز مرور کنید. اگر زمان بیشتری داشته باشید، می توانید مسیر را تا پاسارگاد ادامه دهید و آرامگاه کوروش بزرگ را نیز ببینید.

نقش رجب؛ نگارخانه سنگی ساسانیان

نقش رجب تنها حدود 2.5 تا 3 کیلومتر با نقش رستم فاصله دارد و با خودرو در کمتر از 5 دقیقه می توان به آن رسید. این محوطه کوچک چهار نقش برجسته مهم ساسانی را در خود جای داده است که صحنه هایی از تاج گذاری اردشیر بابکان و شاپور اول و تصویر شخصیت های درباری را نشان می دهند.

تفاوت اصلی نقش رجب با نقش رستم در نوع آثار آن هاست. در نقش رستم آرامگاه های شاهان هخامنشی و نقش برجسته های ساسانی را کنار یکدیگر می بینید؛ اما نقش رجب آرامگاه ندارد و بیشتر به نمایش آیین تاج گذاری و قدرت سیاسی پادشاهان ساسانی اختصاص یافته است. حدود 30 تا 45 دقیقه برای بازدید از این محوطه کافی است و می توانید آن را به راحتی در برنامه بازدید از نقش رستم و تخت جمشید قرار دهید.

تخت جمشید؛ قدم زدن در مرکز آیینی هخامنشیان

تخت جمشید در فاصله جاده ای حدود 10 تا 12 کیلومتری نقش رستم نهاده شده است و رسیدن به آن معمولا 15 تا 20 دقیقه طول می کشد. در این مجموعه با بقایای کاخ های باشکوه، دروازه ملل، پلکان های آپادانا، تالار صدستون و نقش برجسته های نمایندگان سرزمین های مختلف روبه رو می شوید.

برای دیدنی بخش های اصلی تخت جمشید دست کم 2 تا 3 ساعت زمان در نظر بگیرید. نزدیکی دو محوطه باعث می گردد بتوانید نقش رستم و تخت جمشید را در یک برنامه نیم روزه فشرده ببینید؛ بااین حال، اگر به تاریخ یا عکاسی علاقه دارید، بهتر است یک روز کامل را به تخت جمشید، نقش رستم و نقش رجب اختصاص دهید. تخت جمشید از سال 1979 میلادی در لیست میراث دنیای یونسکو نهاده شده است و یکی از مهم ترین شواهد به جای مانده از معماری و هنر هخامنشی است.

شهر استخر؛ ویرانه های شهری که روزگاری مرکز قدرت بود

شهر باستانی استخر در محدوده تاریخی میان نقش رستم و تخت جمشید نهاده شده و با توجه به مسیر انتخابی، حدود 5 تا 7 کیلومتر با نقش رستم فاصله دارد. استخر پس از افول تخت جمشید نیز اهمیت سیاسی و مذهبی خود را حفظ کرد و در دوره های ساسانی و سده های نخست اسلامی یکی از شهرهای مهم فارس بود.

آنچه امروز در این محوطه دیده می گردد، بیشتر شامل بقایای پراکنده معماری، پایه ستون ها و آثار باقیمانده از شهری وسیع است؛ بنابراین نباید انتظار یک مجموعه بازسازی شده یا مجهز مانند تخت جمشید را داشته باشید. حدود 30 تا 45 دقیقه برای توقف و مشاهده محوطه کافی است. شرایط دسترسی عمومی و مسیر ورودی شهر استخر ممکن است تغییر کند؛ در نتیجه، پیش از حرکت امکان بازدید را از راهنمایان محلی یا مسئولان گردشگری منطقه آنالیز کنید.

پاسارگاد؛ ملاقات با آرامگاه کوروش بزرگ

پاسارگاد با نقش رستم حدود 75 تا 80 کیلومتر فاصله دارد و طی کردن این مسیر با خودرو تقریبا 60 تا 75 دقیقه زمان می برد. مهم ترین اثر این مجموعه، آرامگاه کوروش بزرگ است؛ بنایی ساده و راسخ که پس از گذشت بیش از دو هزار سال همچنان یکی از شناخته شده ترین نمادهای تاریخی ایران محسوب می گردد.

در جریان بازدید از پاسارگاد، علاوه بر آرامگاه کوروش، می توانید بقایای کاخ های سلطنتی، دروازه، برج سنگی و نشانه های باغ شاهی را نیز ببینید. برای بازدید از مجموعه حدود 1.5 تا 2 ساعت زمان احتیاج دارید. قرار دادن پاسارگاد شیراز در کنار نقش رستم، تخت جمشید و نقش رجب امکان پذیر است؛ اما باید صبح زود حرکت کنید و یک روز کامل را به این برنامه اختصاص دهید.

برترین هتل ها و اقامتگاه های اطراف نقش رستم برای تاریخ گردی

انتخاب یکی از هتل های مرودشت یا اقامتگاه های نزدیک تخت جمشید، زمان رفت وآمد میان جاذبه های تاریخی منطقه را کاهش می دهد. این گزینه به ویژه برای مسافرانی مناسب است که می خواهند بازدید از نقش رستم، نقش رجب و تخت جمشید را صبح زود شروع نمایند یا بیش از یک روز در منطقه بمانند.

• هتل دنیاگردی تخت جمشید مرودشت

هتل سه ستاره دنیاگردی تخت جمشید در کیلومتر 2 جاده اختصاصی تخت جمشید نهاده شده است. موقعیت این هتل برای مسافرانی مناسب است که بازدید از محوطه های تاریخی مرودشت را در اولویت قرار داده اند. با اقامت در این محدوده می توانید بدون بازگشت به مرکز شیراز، برنامه روزانه خود را با تخت جمشید شروع کنید و سپس به نقش رجب و نقش رستم بروید.

• هتل آپادانا تخت جمشید

هتل سه ستاره آپادانا در مجاورت مجموعه دنیای تخت جمشید نهاده شده است و دسترسی کوتاه آن به ورودی این محوطه، مهم ترین مزیت موقعیتش محسوب می گردد. این هتل برای افرادی انتخاب مناسبی است که می خواهند زمان بیشتری را به بازدید از تخت جمشید اختصاص دهند و در ادامه مسیر، نقش رجب و نقش رستم را نیز ببینند.

• اقامتگاه بومگردی شیدگر مرودشت

اقامتگاه بومگردی درجه دو شیدگر در شهرک ولیعصر، محدوده تخت جمشید نهاده شده است. این گزینه برای مسافرانی مناسب است که اقامت در فضایی محلی را به هتل ترجیح می دهند و می خواهند به جاذبه های تاریخی مرودشت نزدیک باشند. قرارگرفتن اقامتگاه در این محدوده، اجرای یک برنامه فشرده برای بازدید از تخت جمشید، نقش رجب و نقش رستم را آسان تر می نماید.

نقش رستم؛ روایتی ماندگار از سه دوره تاریخ ایران

نقش رستم فقط محل دفن چند پادشاه نیست؛ این محوطه مانند کتابی سنگی، بخش هایی از تاریخ ایلامی، شکوه پادشاهی هخامنشی و قدرت نمایی فرمانروایان ساسانی را کنار یکدیگر حفظ نموده است. آرامگاه هایی که در ارتفاع صخره تراشیده شده اند، نقش پیروزی شاپور اول و بنای رازآلود کعبه زرتشت، هرکدام بخشی از داستان چند هزار ساله این سرزمین را روایت می نمایند.

فاصله کوتاه نقش رستم با نقش رجب و تخت جمشید نیز فرصت مناسبی فراهم می نماید تا در یک روز، مجموعه ای کم نظیر از آثار هخامنشی و ساسانی را ببینید. اگر از نقش رستم بازدید نموده اید، نظر و تجربه خود را درباره این محوطه تاریخی و نکاتی که می تواند به مسافران دیگر یاری کند، با ما و خوانندگان مجله گردشگری خبرنگاران به اشتراک بگذارید.